Trap van begeleiding

De trap van begeleiding heb ik zelf ontworpen om hulpverleners en ouders te helpen cognitieve en fijn motorische taken te kunnen aanpassen aan het leerniveau van een kind dat leert in heel kleine stapjes.
Het is een schematische voorstelling die chronologisch weergeeft op welke niveau een kind leerbaar is en op welke manier je de therapeutische benadering kunt optimaliseren. Hoe hoger het leerniveau, hoe meer therapeutische benaderingen je voor handen hebt.

De trap wordt ingedeeld in drie grote blokken waarin zich verschillende treden situeren. Een kind dat beperkt of niet zelfstandig kan functioneren en dus volledig afhankelijk is van hulp, is het minst leerbaar en situeert zich dan ook onderaan de trap. De mate waarin het kind zijn aandacht met een ander kan delen, bepaalt de mate waarin het kind kan openstaan voor nieuwe aangereikte informatie.

In het tweede blok wordt het kind gestimuleerd naar een bewustere sturing van de eigen acties. Daarbij komen meer sociale componenten kijken. Het kind wordt aangemoedigd, ondersteund om te denken en te handelen naar een aangereikt voorbeeld. Het structureren van de taken staat hier centraal samen met een aangepaste vorm van begeleiding.

Het derde en laatste blok is het zelfstandig werk. Aan de hand van visuele en structurele aanpassingen in de taken, ter ondersteuning van de executieve functies, wordt het kind stap voor stap aangeleerd zelfstandig te werken. Het aanvankelijk opgegeven voorbeeld wordt stelselmatig afgebouwd. Het kind moet de nieuw aangeleerde kennis generaliseren en naar andere situaties transfereren.

De trap komt tegemoet aan het stimuleren van de executieve functies door in te spelen op het leerniveau van het kind door zowel de taken als de manier waarop het kind begeleid wordt aan te passen.

De trap bestaat uit meerdere treden die schematisch allemaal even lang, mooi geordend en hiƫrarchisch in opwaartse zin worden weergegeven. In werkelijkheid zullen de treden van de trap er voor ieder kind anders uitzien. Elk kind zal de trap naar gelang zijn niveau van functioneren doorlopen. Het leertempo, het imitatieniveau en de ontwikkeling van de executieve functies zijn de grootste factoren die bepalen hoeveel tijd een kind nodig heeft om de trap te doorlopen.

De trede waarop het kind instapt varieert. Afhankelijk van het leervermogen zullen bepaalde lagere treden sporadisch of niet gehanteerd worden en andere hogere treden mogelijk niet haalbaar zijn.
Een meer gedetailleerde uitleg vind je in mijn boek.